The Great Tsang Legal Code

Homicide: compensation and punishment

དེ་ཡང་དགེ་བ་བཅུ་འབད་པས་སྒྲུབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་དགོས་པ་ལས། མི་དགེ་བ་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་ལམ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཆོས་ལྕི་བ་ཡིན་པས་གཙོ་བོར་ཡོང་དགོས་པ་ཡིན་ལགས། གལ་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རླབས་ཆེན་པོས་མིའི་འགྲོ་བའི་སྲོག་བཅད་པ་བྱུང་ནས། 

Thus as we need to work at cultivating the ten virtues and abandoning the ten non-virtues, as the ‘non-virtue of taking a life’ is the karmically heaviest, it is the primary one that should be addressed. If the mental continuum is disturbed by great waves of delusions and the taking of a human life therefore occurs, [the following applies]:

ནང་སོ་རྣམ་པ་གདན་ཐོབ་ཡོད་པའི་གྲས་ཡིན་ན་སྟོང་སྲང་ཉིས་བརྒྱ། 

[If the victim belongs to] the nang so echelon [of officials] holding a seat [in the council], the compensation is 200 stong srang.⁶

གྲ་པའི་སློབ་དཔོན་དང་དགོན་ཆུང་གྲ་རིགས་ཡོད་པའི་བླ་མ་རྐྱེན་དབང་དུ་སོང་བ་བཞིན་སྲིད་ན་ཡང་གོང་མཚུངས། ཆད་པ་མར་གསེར་སྲང་བཅོ་ལྔ། 

[If someone belonging to the echelon of] monastic teachers or lamas having monk-students from a small monastery becomes a fatality (rkyen dbang du song ba), the compensation is the same as above. The fine is 15 mar gser srang.

དྲུང་འཁོར་དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁ་ནས་རྟ་ཆུང་པ་ཡན་གྱི་གྲས་ཡིན་ན་སྟོང་སྲང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ནས་དགུ་ཅུའི་བར། ཆད་པ་མར་གསེར་གྱི་སྲང་དགུ་ནས་ལྔའི་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་བྱེད། 

[If the victim belongs to] the drung ’khor category, that is, a higher class of officials (dpon rigs che kha), from the rank of a rta chung pa upwards, the compensation ranges from 120 to 90 stong srang. The fine, which should be adjusted according to the particular situation, ranges from 9 to 5 mar gser srang.

གསོལ་གཟིམས་སྐྱེམ་བསྡུས། གཉེར་ཚང་པ། རྟ་རྫི་དང་བཅས་པའི་ལྡིང་དཔོན་གྱི་གྲས་ལ་གོང་གི་རྟ་ཆུང་པ་དང་རིགས་འདྲེ། 

[If the victim is] a lding dpon (official) [belonging to the echelon whose staff members include personal attendants responsible] for food and drink (gsol), bedding and dress (gzims), crockery and utensils (skyem bsdus), a store manager (gnyer tshang pa), and ostlers (rta rdzi), the same compensation applies as for the aforementioned rta chung pa class (=90 stong srang).

དགེ་འདུན་སླབས་གཙང་ཚུལ་ལྡན་དང་། གསོལ་གཟིམས་སྐྱེམ་བསྡུས་ཀྱི་གྲས་ལ་སྟོང་སྲང་བརྒྱད་ཅུ། ཆད་པ་མར་གསེར་གྱི་སྲང་བཞི། 

[If the victim is] a monk of pure vows and fitting demeanour or [those belonging to the class of personal attendants responsible] for food and drink, bedding and dress, and crockery and utensils, the compensation is 80 stong srang. The fine is 4 mar gser srang.

ལྟོ་ཟན་གཉེར་ཚང་པ། རྟ་རྫི། དྲིའུ་རྫི། མདའ་བདག བཟའ་པ་ཁྲལ་མི་སོགས་གཞུང་དང་ཆོས་གཞིས་ཀྱི་ས་འཛིན་རྣམས་ལ་སྟོང་སྲང་དྲུག་ཅུ། ཆད་པ་མར་གསེར་གྱི་སྲང་གསུམ། 

[If the victim is] someone with sa ’dzin [status] within either a government or monastic estate (gzhung dang chos gzhis) [such as] a salaried official with store and supply duties (lto zan gnyer tshang pa), ostlers, armourer (mda’ bdag), tax-paying landholding householders (bza’ pa), the compensation is 60 stong srang. The fine is 3 mar gser srang.

སྒེར་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་སྲང་བཞི་ཅུ། ཆད་པ་མར་གསེར་གྱི་སྲང་གསུམ།

[If the victim is] a private land-owner (sger pa), the compensation is 40 stong srang. The fine is 3 mar gser srang.

ཐེམ་ཆུང་ཕོ་ཡན། མགར་ཆུང་། གཤན་པའི་རིགས་སོགས། ལ་སྟོང་སྲང་སུམ་ཅུ་ནས་ཉི་ཤུ་བར་སྐབས་སྦྱར་དང་། ཆད་པ་མར་གསེར་གྱི་སྲང་གསུམ། 

[If the victim belongs to the class of] male adults [within] small households (them chung pho yan), minor blacksmiths (mgar chung), or butchers, the compensation, according to the particular situation, ranges from 30 to 20 stong srang. The fine is 3 mar gser srang.

བུད་མེད་བསད་པ་ཆེར་མི་ཡོང་ཡང་གལ་ཏེ་བྱུང་སྲིད་ན་སྐྱེས་རྒྱལ་འཕམ་གོ་བབས་ཀྱི་སྟོང་ཆད་པ་དང་བཅས་པ་ཕུལ་དགུ་འཆག་བྱེད་པར་མི་སྤངས་གོང་གི་གོ་རིམས་ཀྱི་འགྲོས་དང་བསྟུན་པ་དང་། ནང་ཟན་རྣམས་གཞུང་གི་ལྟོ་ཟན་ཡིན་པས་གོ་རིམས་མཐོ་བ་མ་གཏོགས། སྐྱེས་དམན་རྣམས་ཐེམ་ཆེ་ཆུང་སྤྱི་འགྲོའི་གོ་རིམས་དང་སྟུན་པ་བྱེད།

The killing of women is rare, but should it occur, the compensation and fine [should take into account] the husband’s social standing (go babs) and awarded property (rgyal ’pham),⁷ without forgetting [the appropriate] nine phul deduction, and should follow the aforementioned [descending] scale. 
If [the husband belongs to] the nang zan category, these are salaried government servants (gzhung gi lto zan) [and are thus] of a higher status [and this fact should be taken into account]. [Otherwise, the compensation and fine] should follow the customary ranking system (spyi ’gro’i go rims) based upon the size of the household (skyes dman them che chung) to which she belonged.
 

Metrology⁸

གོང་གསལ་སྟོང་སྲང་རེའི་སར་དགེ་ནས་ཁལ་རེ། 

Each stong srang, referred to above (gong gsal), converts into one dge khal of barley. 

དགེ་ནས་ཁལ་བཅུའི་སར་དགེ་མར་ཁལ་རེ། 

Ten dge khal of barley convert into one dge khal of butter.

སྟོང་སྲང་ཉི་ཤུ་རེའི་སར་སྙིང་གནོན་སྲང་ཆེན་རེ། 

Twenty stong srang convert into one snying gnon srang chen.

སྟོང་སྲང་ཞོ་འབེབས་དང་། དེ་ཐོག་ནས་ཆེ་བཙུན་བླ་མའི་ངོ་ཆེན་དུ་གྲ་ཕུད་འཆག་ཟེར་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་འདུག་པ་ལྟར་སྟོང་གི་ཞོ་གྲངས་ནས་བཅུ་ཟུར་བཅག་རྗེས། སྟོང་ཐུན་གསུམ་གཅོད་པར་ནས་ཁལ་བརྒྱད་ལ་སྨར་ཞོ་གང་། སྨར་ཁལ་དྲུག་ལ་བསྐོར་བ་ཁྲག་ཞོ་གང་། སྨར་ཁལ་བཞི་ལ་སྐོར་བར་ཟོང་ཞོ་གང་། སྙིང་གནོན་སྨར་ཁྲག་ཕྱེད་མར་རྩི།

As to how to assess [the number of] zho that compose one srang: [one divides the] stong [srang into ten] zho. Then, as with the custom known as the ‘first portion for the monastic community’ (gra phud ’chag), [an amount given to] the deputy (ngo chen) of a high lama, one deducts a one-tenth portion. After that, one divides the stong [srang] into three parts: 
[1] One smar zho [consists of] 8 khal of barley;
[2] One khrag zho [consists of] 6 khal of smar;
[3] One zong zho [consists of] about 4 smar khal.
One snying gnon [portion] is calculated in terms of smar, khrag, and half [zong].

བྲེ་ཉག་སྔར་ཕན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་པའི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཞིག་མི་འདུག་པས། ད་ནས་གཟུང་མཁར་རུ་བྲེ་ཉག་གི་ཞོ་ཐག་གོང་བཞིན་གྱིས། 

Because the bre and nyag measures have varied in the past, from now on, the kharu bre and kharu nyag measures shall be adopted in accordance with the zho divisions mentioned above.

Exceptional circumstances relating to homicide

སྐྱེ་བོ་མི་བསྲུན་པའི་རིགས་ཀྱི་བླ་མ་དང་སྒེར་དཔོན་རྨེ་བསད་བྱས་པ་སྲིད་ན་གསོད་མཁན་ངོ་བོ་བཟུང་རྟགས་བྱས་པའི་བཙོན་ཁང་དུ་ཞག་བདུན་ཕྲག་གཅིག་བཅུག་རྗེས་ཞུ་ངོ་སྒྲོན་བརྒྱུད་བྱེད་པ་མེད་པར། ཁྲིམས་རྔ་དང་ཁྲིམས་དུང་བཏང་། ཁྲིམས་གཏམ་བསྒྲགས་ནས་གཡངས་ལ་བསྐྱུར། རྗེས་མི་རྣམས་ཁྲིམས་འོག་ནས་རྒྱང་འབུད་ཀྱི་ནག་ཡིག་བཀྲམས་ནས་ཤུལ་གཙང་བར་བྱེད། 

In cases [where people belonging to the rank] of a lama or a private estate master (sger dpon) [fall victim] to a fratricidal killing (rme/dme bsad byas pa) by an unruly individual (skye bo mi bsrun pa),⁹ the murderer is taken to a prison, his face marked (ngo bo bzung rtags), and he is held for a period of seven days. Following this, without [any chance for] appeal, the law drums and law trumpets (khrims rnga dang khrims dung) are to be sounded, a legal proclamation (khrims gtam) issued, and the murderer flung from a cliff.
The surviving relatives (rjes mi rnams) shall [also] be dealt with under the law (khrims ’og nas), a black document [announcing their] banishment shall be distributed, and any trace [of them] shall be erased.

དུག་བཏང་བ་ཤར་ཚེ་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་ནག་པས་ཁྲག་སྦྱོར་གོང་བཞིན་བྱེད། 

When it comes to poisoning, because it is the enactment of malicious planning (bsam sbyor gnyis ka nag pa), [the degree of] violence (khrag sbyor) should [match] the above.

ཁྲིམས་ཀྱི་བཅད་མཚམས་དགེ་སྟོང་འཇལ་གཅོད་གྲུབ་ནས་མི་ཤ་བླངས་པ། རྐུས་བསད་གཟུང་བསད་བྱས་པ་རྣམས་ཉེས་བྱས་ཆེ་བས་འཛིན་འཆང་ངོས། ལྟེ་པོ་ངོ་བོའི་ལུས་སྟེང་དུ་ཁྲིམས་ལུགས་ཆེ་ཆུང་གང་བབས་གཏོང་ཞིང་། དགེ་སྟོང་ཁྲིམས་གཞུང་བཞག་སྤྲོད། 

Once the legal determination (bcad mtshams) regarding religious mortuary fees (dge [dod]), compensation for homicide ([mi] stong), and wounding ([rmas] ’jal) has been made, should [members of the aggrieved party] pursue revenge (mi sha blangs pa) [such as through] stealth-abduction murder (rkus bsad) or murder through overpowering (gzung bsad), inasmuch as these constitute major offences, the perpetrator/s must be taken into custody (’dzin ’chang). The principal perpetrator (lte po) is subjected to the appropriate degree of corporal punishment, and the dge and stong is paid to the court’s fund (khrims gzung bzhag).

མི་དཔུང་གྲས་སྡེབས་ཀྱིས་བསད་པ་ཁྲིམས་འགལ་ཆེ་བས་ཆད་པ་དགེ་སྟོང་འདབ་འཕར་བསྒྲུབས། མི་བསད་བྱེད་མི་དེ་ཁའི་ཉེ་སྐོར་གྱི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་འཆང་བྱས་ནས་ཁྲིམས་སར་འབུལ་བ་དང་། ཕྱི་ནོར་ནང་རྫས་ལ་སྐྱས་སྒྲིལ་བྱེད་མི་འཇུག་པར་བསྡོམས་ར་བྱེད། གལ་ཏེ་དོ་མ་གལ་གྱིས་འཛིན་འཆང་བསྡོམས་ར་མ་བྱས་ན་དེ་ཁའི་ཡུལ་ཚན་རྣམས་ལ་ཆད་པའི་ཐོབ་ཀྱི་བཞི་ཟུར་གྱི་རྩིས་འགེལ། 

Since murder through hostile group enterprise (mi dpung gras sdebs) constitutes a serious crime, the dge stong shall be increased proportionally (’dab ’phar). The people (yul mi) from the locality of the killer (mi bsad byed mi) must apprehend and deliver the perpetrator to the seat of justice (khrims sa). They must prevent the perpetrator from moving (i.e. concealing) property and possessions (phyi nor nang rdzas), instead impounding them. If, due to negligence, the perpetrator is not apprehended and their assets are not impounded, the local administrative units (yul tshan rnams) shall be punished through a fine of one-fourth of the amount that would have been recovered.

མི་གསོད་མཁན་སྤྱི་མཆོད་ཡིན་ངེས་ཀྱི་ཆོས་སྡེའི་མཐོ་ཁོངས་སུ་བྲོས་ཐར་བ་ཤར་ན། ཐོག་མར་གར་སླེབས་ཀྱི་ཆོས་སྡེ་དེ་ཁའི་མཐོ་ཁོངས་སུ་ཟླ་བ་དྲུག་ལས་སྤྲོས་པའི་རྟེན་སྐྱབས་མི་བྱེད། 

In the case that the killer flees to the jurisdiction (mtho khongs) of a monastic institution that is definitely a recognized ‘public’ one (spyi mchod), and successfully receives sanctuary, the first institution he arrives at must not offer him protection within its jurisdiction for longer than six months.

དེ་ནས་སྤྱི་མཆོད་གཞན་དུ་འཕོས་པའི་བརྟེན་སྐྱབས་བྱེད་ས་མེད། སྔར་ཕན་ཆོས་གཞིས་ཅི་རིགས་ཀྱིས་སྤྱི་མཆོད་ཐུབ་ཁུལ་གྱིས་བརྟེན་སྐྱོབས་འཁོར་སྡོད་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་འདུག་ཀྱང་། དེ་བཞིན་བྱས་ཚེ་རྒྱ་ཆེ་མུ་མེད་ཁྲིམས་འཆལ་གྱི་རྒྱུར་འགྲོ་བ་འདུག་པས་བརྟེན་རྫི་རྒྱབ་བརྟེན་བྱས་ན་འཐུས་རྒྱུ་མིན། 

Subsequently, the individual shall not be permitted to seek sanctuary at another such recognized ‘public’ monastic institution. Although previously various monastic estates (chos gzhis ci rigs) spuriously claimed the rights of a recognized ‘public’ institution to create a space (’khor sdod byed pa) for sanctuary, if such a practice is allowed to continue it will lead to unchecked lawlessness. Therefore, continued support for overseeing the sanctuary space (brten rdzi) will no longer be tolerated.

རྐུན་མ་རྐུས་ཐོག་ཏུ་བསད་པ་ལ་རང་ཉེས་ཡིན་པས་དགེ་སྟོང་སྤྲོད་མི་དགོས། 

If a thief is killed during the act of thievery, it is his own fault, and no dge and stong payment is required.

བསམ་གཞིགས་གི་བློ་སྐྱོན་མེད་པར་སྦུད་ཤོར་གཡངས་ལྷུངས། བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་མན་གྱི་བསད་པ། མདའ་ཁ་རྡོ་ཁ་འཁྱོགས་པ། གྲི་འཕོག་པ་ལྟ་བུས་ཤི་བ་རྣམས་ཁོ་རང་ཚེའི་དུས་སླེབ་པའི་ཉེན་བླངས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཉེས་པ་མེད་པས། མི་དཔངས་དང་བསྟུན་པའི་དགེ་བ་སྤྲད་པའི་ཐུས།

If, without the fault of intentionality, a death occurs [by accident], such as when a person falls from a cliff [after] having been shoved (sbud shor),¹⁰ a child under the age of eight is killed, [a death results from being hit by] a stray arrow or projectile, or being struck by a knife [accidentally], since it would just be the sign (nyen blangs)¹¹ that the individual’s time had arrived, it is not considered a crime. The dge ba [payment] given should be in accordance with the individual’s status (mi dpangs).
 

Wounding and injury

རྨས་འཇལ་གྱི་སྐོར་ལ། ཤགས་རྨ་འོག་ཏུ་ཞི་ཟེར་བའི་ངག་རྒྱུན་འདུག་ཀྱང་། ཤགས་ཀྱི་གཞི་བཟློས་རྩ་བདེན་འབྲེལ་ཆེར་མེད་པའི་རིགས་རྨ་འོག་ཏུ་ཞི་བས་རྨས་འཇལ་གྱི་གཅོད་རྒྱ་མ་གཏོགས་ཤགས་ལ་གཅོད་རྒྱ་མི་བྱེད། 

Regarding injury compensation (rmas ’jal): 
While there is a popular saying (ngag rgyun) that “the verbal duel (shags) ends with the injury”, at root, a verbal duel mostly [consists of] contentions (bzlos rtsa) whose veracity (bden ’brel) cannot be determined. So when “the verbal duel ends with the injury” [legal authorities] will rule on [the amount] of injury compensation to be given but not on the verbal duel itself.

ས་རིགས་ལ་ཐུག་པ་ལྟ་བུའི་བཟློས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྨས་འགྲམས་བཟོས་པ་ཡིན་ན་རྨ་འོག་ཏུ་གཏམ་ཞི་ཟེར་བ་ག་ལེ་མི་འགྲིག་པས་རྨས་འཇལ་བབས་ཐོབ་དང་། བཟློས་རྩ་ལ་བདེན་འབྲེལ་གཞིགས་འཇུག་གི་གཅོད་རྒྱ་བྱེད། 

In the case that contentions relating to matters such as the ownership of land [lead to] a serious injury, [while the maxim says] “the claim (gtam) ends with the injury”, since [such matters] will not be resolved easily (ga le mi ’grig pa), [legal authorities] will rule on the award of the injury compensation and, after an investigation, on the veracity of the conflicting contentions.

རོ་འོག་ཏུ་རྨ་ཞི་ཟེར་བ་ལ་ཕྱིས་སྐོར་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཟོའི་སྒོ་ནས་ཞ་ལོང་འཐེང་གསུམ་བཟོས་པ་སོགས་རྨས་ཚབས་ཆེ་བར་སྟོང་སྟེང་ནས་གཅོད་རྒྱ་བྱེད་པ་འདྲ་ཡང་ཡོད་འདུག་ནའང་། མི་ལུས་རྐྱེན་ལམ་དུ་བཏང་བ་ཉེས་བྱས་ཆེ་བས་རྨས་ཚབས་ཆེ་ཆུང་གང་བྱུང་ཀྱང་རོ་འོག་ཏུ་ཞི།

[The maxim] “the injury ends with death” refers to situations in which the actions (rang bzo) of an external party (phyis skor) [lead to maiming, such as] rendering arms, legs, eyes (zha long ’theng gsum), and so forth useless, in which the injury is so severe that the payment needs to be made as homicide compensation, a matter in which [legal authorities] will make a ruling. In the case of actual murder, because of the severity of the crime, the relative severity of the injury is of [no import], since “with death” [the matter of injury compensation] “ends”.

མགོ་རྨས་ཚབས་ཆེ་བའི་གྲས་རྒྱག་དགོས་ལ། སྨར་ཁྲག་ཕྱེད་མའི་སྲང་རེ། མེ་དགོས་ངེས་ཀྱི་རྒྱབ་པ་ལ་མེ་ཞོ། 

For the type of more serious head injuries [the payment of] one srang of smar-khrag-and-a-half-[zong] should be applied. In case [this payment] applies to burns (me), [it is known as] me zho.

བྲུས་ཀྱི་རུས་པ་གང་ཐོན་ཞོ་ཆར་བཏེག་པའི་གསེར་དང་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་གསེར་ཐག་མཁར་རུའི་ཁལ་བཅུ་དྲུག་མའི་རྩིས་སྤྲོད། 

For each protruding bone the gold that is weighed as the gold share [of the injury compensation] within the zho is convertible to a gser thag, which should be calculated as a 1/16 kharu khal.

གཞན་མ་རྩ་གནད་རུས་གནད་ལ་འཕོག་པའི་ཡན་ལག་ཞ་བ་སོགས་ཚབས་ཆེ་བའི་རིགས་དང་། མིག་བཅར་བ་ལྟ་བུར་སྟོང་རྐྱང་གི་བཞི་ཟུར། 

Furthermore, for those kinds of severe injuries [resulting from blows] that struck vital internal points and major bones, [and have led] to disabled limbs, etc. or [damage] such as blindness, [the payment should be] a quarter of a single stong.

སོར་མོ་ཞ་ཆད་བྱུང་བ་སོགས་ལ་རེར་སྨར་ཁྲག་ཕྱེད་མའི་ཞོ་བཞི། དེ་ཕྱིན་རྨས་ཚབས་ཆེ་བ་ལ་སྲང་རེ་དང་། རྨས་ལྤགས་སྐྱ་ཆོད་པའི་ཁྲག་ཐོན་ཙམ་ལ་ཞོ་གང་ནས་རྩིས་པའི་བར་གྱི་རྨས་ཆེ་ཆུང་གཏིང་ཚབས་གནད་མི་གནད་སོགས་ལ་གཞལ་བའི་འཇལ་གཅོད་ལུགས་བྱེད། རྨས་ཆད་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞིགས་པའི་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་གཏོང་། 

If digits have been rendered useless or totally lost, four zho of smar-khrag-and-a-half-[zong] are to be paid. For severe injuries beyond that, one srang is to be paid for each of them. For wounds [beginning with those that] break the skin and cause bleeding, the system for determining compensation is from one zho upwards, and thenceforth [will depend upon] the injury’s size, depth, and whether or not it [impacted] a vital point. For wounds and severed limbs and digits (rmas chad) the circumstances leading to the injury shall also be taken into account.

Violence in the pursuit of claims

བཟློས་པ་ཤར་བར་ཁྲིམས་སར་གཏུགས་སྦྱངས་ཀྱི་ཞུ་སྦྱོར་མི་བྱེད་པར་རང་དྲན་ཚོད་མེད་ཀྱི་དཔུང་གཤེད་གོ་གོན་མཚོན་ཐོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འགལ་ཚབས་ཆེན་དང་། འོས་མིན་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་མི་དཔུང་གྲ་སྡེབས་ངན་གྲ་སྒྲིགས། མནའ་གདང་ཐེལ་བསྡུས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་ཆད་བབས་ལྕི་བ་ཐོབ་པས་གསེར་སྲང་ལྔ་ཅུ་མན་གྱི་སྲང་གྲངས་སྐབས་དང་སྦྱར་བའི་མངགས་སྦྱངས་གཏོང་། 

Should it occur that [the aggrieved] continue with their contentions (bzlos), without submitting to the legal process (gtugs sbyangs) by petitioning (zhu sbyor) at the seat of justice, [and instead resort to] unrestrained violence through taking up arms, thus committing an offence against the law, or if they engage in the inappropriate and illegal actions of gathering co-conspirators, and  preparing for hostile group enterprise, and taking up oaths [in support of such actions], these should be heavily punished. A judicial mission (mngags sbyangs) [to levy a fine] will be dispatched and its rate should start from fifty gser srang, with the specific amount determined according to the circumstances.

དེའི་ནང་ཚན་གྱི་ཉེས་བྱས་སྔ་རྩོམས་བྱེད་མི་ཉེས་ཆེ་བས་ཆད་པ་འདབ་འཕར་སྒྲུབ་འཇུག རྨས་སྐྱོན་མ་བཅོས་ཀྱང་གྲི་བཏོན་པ་ཉེས་པའི་རྩ་བར་འདུག་པས་ཞུ་བ་འབྱོར་བསྟུན་གྲི་ཆད་སྔ་མ་འདོན་མིར་མར་ཞོ་དོ་དང་། རྟིང་མ་དེའི་ཕྱེད་ཆ་འགེལ། 

Regarding offences (nyes byas) within the aforementioned category, since those who prepare [such actions] in advance are committing a worse offence, the fine to be applied must be increased proportionally.
Even if no injury is inflicted, unsheathing a blade opens the way to a violent offence. In accordance with the [customary] knife fine (gri chad), the one who first draws the weapon shall be fined 2 mar zho. The one who draws second shall be fined half that.
 

Religious offences, forgery, theft, and robbery

སྐུ་རྟེན་ཐུགས་རྟེན་གཤིག་པ། གསུང་རབ་བཞུ་བ་ངེས་གྲུབ་བྱུང་ན་སྨོད་མ་དགོས། བརྗོད་གླེང་གྱ་ཚོམ་གྱི་རིགས་རྡོ་སྣུམ་གྱིས་དཀར་ནག་ཤན་ཕྱེ་བའི་དཀར་སར་མ་ཐོན་ན་ཁྲིམས་ཤིང་ལ་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་སྒྲགས་རྗེས། ཉེས་བྱས་ཀྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ནས་གཡངས་ལ་བསྐྱུར། རྗེས་མི་རྣམས་རྒྱ་ཕུད་ལ་གཏོང་། 

[These are cases that involve] the destruction of representations of the physical (sku rten) and mental (thugs rten) [aspects of the Buddhas and holy beings], not to mention [purposefully] ‘effacing scriptures’ (gsung rab bzhu ba nges grub).¹² In cases where there is a groundswell of opinion (brjod gleng) [that the individual has performed such an action] he will be [put to the test via] the stone or oil [ordeal]. Unless [innocence is proved] by his retrieving the white [stone] as opposed to the black, [his offence shall be] posted on the legal board (khrims shing) for up to three days. Once the crime has been thus broadcast [the miscreant] will be flung from a cliff and the surviving relatives shall be banished.

ངེད་རང་གི་ཐམ་ཁ་ཆེ་ཆུང་ལ་འདྲ་ལེན་བརྫུས་མ་བྱས་པ་བྱུང་ན་བྱེད་མཁན་ངོ་བོའི་ལག་པ་གཅོད། གཏན་ཚིགས་སོགས་ལ་ཐམ་ཁ་ཆེ་ཆུང་རྒྱས་འགེབས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་ཚིག་བཅོས་བྲིས་བསུབ་བྱས་པ་ཤར་ན་ཁྲིམས་རྐུན་ཆེ་བས་ཕྱིས་འདོམས་ཀྱི་མངགས་སྦྱངས་གཏོང་། 

If someone counterfeits any of my major or minor seals (tham kha), the actual counterfeiter’s hand shall be cut off. If deeds (gtan tshigs) with a minor or major seal affixed (rgyas ’gebs) are altered, rewritten, or erased, since that constitutes a major legal ‘theft’ (khrims rkun che), henceforth they shall be subject to a legal process (’doms) and a judicial mission dispatched.

རྟེན་གསུམ་མཆོད་རྫས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་རྫས་བརྐུས་པར། དཀོན་མཆོག་གི་རྫས་ལ་བརྒྱད་ཅུ་འཇལ་ཟེར་བ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་ངག་རྒྱུན་ལ་གྲགས་འདུག་པ་བཞིན་བབས་ཐོབ་ཏུ་ཆེ་ཡང་། དེ་བཞིན་ཐ་ཤལ་བའི་དངོས་པོས་འཇལ་ཐུབ་པ་དཀའ་བ་འདུག་པས་ཉི་ཤུ་འཇལ་དང་། དྲན་འཛིན་མངགས་སྦྱངས་ཐོབ་པ། རྐུན་མ་བྱེད་པ་པོར་དངོས་པོས་སྤྲོད་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་དངོས་ཡོད་ན་དང་། དེ་མིན་ངོ་བོར་མིག་འདོན་པའམ་ལག་པ་གཅོད་པ་སྐབས་དང་སྦྱར་བའི་དེ་ཁས་ཆད་སྒྲུབ་དང་འཇལ་གཅོད་འཐུས་པ་བྱེད། 

Regarding the theft of property (rdzas) belonging to the three forms [representing the Buddha and holy beings], or belonging to the monastic community: it is said that according to the custom of the worldly elders (’jig rten rgan po’i ngag rgyun) a large reparation (babs) [comprising] eighty times [the original amount] should be made. However, since it is difficult to pay such an amount if the possessions [of the miscreants] are of poor quality, a twentyfold payment can be made or a judicial mission can enforce an ‘exemplary’ [deterrent] penalty (dran ’dzin). If the party [guilty of] thievery has sufficient means to make a material payment [he should do so], but if not, the actual [thief’s] eyes may be gouged out or his hands cut off according to the circumstances. Thus it is permissible to impose corporal punishment (chad sgrub) and decide on compensation.

དགེ་འདུན་ནང་ཁུལ་ནས་རྐུན་མ་བྱས་ཚེ་འགན་དུང་བཏང་བའི་གནས་ནས་དབྱུང་བ་སོགས་སོ་སོའི་བཅའ་ཡིག་དང་མཐུན་པ་གྱིས། 

If a member of the monastic community commits theft, the conch [proclaiming] responsibility [for the misdeed] (’gan dung) is sounded, and they shall be expelled from the monastic community and so forth, in accordance with the regulations (bca’ yig) of individual [monasteries].

རྒྱལ་པོའི་དཀོར་མཛོད་ནས་རྐུན་མ་བྱས་པ་ཤར་ན་ལག་པ་གཅོད་པ་དང་། རྟ་དྲེལ་མཛོ་གཡག་སོགས་རྐུས་པ་ཤར་ན་བཅོ་ལྔ་འགྱུར་གྱི་རྩིས་ཀྱི་ཆད་འགྲོས་བཀལ་རྗེས་ངོ་བོ་ལེན། 

If it should occurs that someone steals from the royal treasury (rgyal po’i dkor mdzod), his hand(s) shall be cut off. If it should occur that horses, mules, dzo, or yaks, etc. are stolen, the penalty imposed will follow the system (’gros) of a fifteen-fold calculation [of their worth], and [the animals] given [back] to the original [owner] (ngo bo).

དེ་ཕྱིན་མངའ་འབངས་ཀྱི་སར་ཕྱི་ནོར་ནང་རྫས་ལ་རྐུན་མ་བྱས་པ་ཤར་ན་བདུན་འགྱུར་ངོས་བརྒྱད། འདྲ་བཞི་ངོས་དང་ལྔ། སྐྱིན་འཁྲི་འཇལ་གསུམ་ཡན་སྐབས་དང་སྦྱོར་བའི་སྤྲོད་ལེན་གྱིས། 

Henceforth, if it occurs that livestock or household property is stolen in the domain of ordinary subjects, then [recompense can be either in the form of] ‘seven times [the original] plus the original [itself, making] eight’; [the method of] the ‘four ‘similar kinds’ (’dra) plus the original [making] five’; or there can be seizures and reimbursements in substitutes, levies (’khri [’bab]), and compensation (skyin ’khri ’jal gsum),¹³ according to the situation.

རྐུན་མ་བྱས་ངེས་ཧམ་པ་ཚོད་མེད་ཀྱིས་ངོས་མ་བླངས་ན། ཁྲིམས་སར་བཏུགས་པའི་ཆད་འགེལ་དང་འཇལ་གྱི་བཀོད་པ་བྱེད། འཇལ་ཆད་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པའི་རིགས་བྱུང་ན་ཁོ་རང་ངོ་བོ་བཟུང་རྟགས་ངོས་ཁྲིམས་སར་ཕུལ་བའི་ལུས་སྟེངས་སུ་རྩ་ར་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་གཏོང་། 

If it is certain that theft was committed, but [the perpetrator] blatantly [and counter to the evidence] denies it and will not confess, he shall be brought to the seat of justice, and will be subject to a penalty and [made to] pay compensation. If he is unable to pay the fine and compensation, his face should be branded and he should be delivered to the seat of justice and subjected to whipping (rtsa ra) with the appropriate [number of lashes].

ལམ་བརྡུངས་དང་ཆོམ་པོ་བྱས་པ་ཉེས་བྱས་ཆེ་བས། ལྟེས་པོ་ལ་གཡངས་སྐྱུར་དང་ཟླ་སྡེབས་ཡོད་ན་མིག་འདོན།

[Because] highway robbery and banditry are serious crimes, [the punishment shall henceforth be that] the principal perpetrator will be flung off a cliff and the accomplice’s eyes gouged out.
 

Adultery and divorce

བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བུད་མེད་ལ་འདོད་ལོག་སྤྱད་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔེ་སྲོལ་མིག་ལྟོས་ལ་གནོད་པར་མ་ཚད་རང་རང་གི་རིགས་བརྒྱུད་འཆོལ་ཞིང་འཁྲུག་ཟིངས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་འདིས་བྱེད་པས་དྲག་ཞན་ཀུན་གྱི་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཤར་ན་བྱི་འཇལ་སྨར་ཁྲག་ཕྱེད་མའི་སྲང་དོ་ནས་ཞོ་བཞིའི་བར་དྲག་ཞན་གོ་རིམས་དང་བསྟུན་པའི་སྤྲོད་འཇལ་གྱིས། 

Engaging in sexual misconduct with women and girls who are under another’s proprietorship is not only damaging to worldly customs (’jig rten gyi dpe srol) and [sets a bad] example (mig ltos), it also corrupts our family lineages (rigs rgyud) and incites conflict. Since all these are consequences [of committing adultery] no one, be they high or low, should engage in such behaviour. If, however, such an act occurs, the adultery compensation (byi ’jal) should be made in smar-khrag-and-a-half-[zong] ranging from 2 srang to 4 zho, depending on the social rank of those involved.

ཡང་བཟའ་མི་གྲོས་བྱས་དགོས་དབང་ཁེ་འདོད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་གཞན་གཡོ་ཐབས་ཀྱི་བརྟེན་པ་བྱུང་སྲིད་ན་ལོག་པའི་དྲན་འཕྲུལ་ཚོད་འཛིན་མེད་པ་ཡིན་འདུག་པས་བྱི་འཇལ་གང་ཐོབ་ལྡབ་ལོག་¹⁴སྤྲོད། 

Moreover, if a married couple (bza’ mi) discusses (i.e. schemes) how to lure another man (skyes pa) [into a sexual encounter] with the specific purpose or desire for personal gain, because this is a case of egregious misuse of ‘creative power’ (dran ’phrul), then whatever adultery payment would normally be applied shall be doubled.

བཟའ་མི་བྱེ་བྲལ་ཤར་ན། དྲུང་འཁོར་རྟ་པའི་སར་ཕོས་བོར་ཞོ་བཅུ་དྲུག་དང་། མོས་བོར་ཞོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི། སྐྱེ་དམན་གྱི་ཁྱོ་ཕོའི་གོར་སྡོད་རྒྱུན་གང་སོང་ལ་གླ་ཐོབ་ཉིན་རེ་བྲེ་གསུམ་མ་རྩིས། གྲོང་པའི་སར་ཕོས་བོར་ཞོ་བཅུ་གཉིས། མོས་བོར་ཞོ་བཅོ་བརྒྱད། གཡོག་གླ་ཉིན་རེ་བྲེ་དོ་མ། དྲུང་འཁོར་རྟ་པ་ལས་མཐོ་བ་དང་། གྲོང་པ་ལས་དམའ་བ་¹⁵རྣམས་ལ་གོང་གསལ་ནས་འགྲོས་རྩིས་པའི་ཆེ་ཐོབ་ཆུང་ཐོབ་ཀྱིས་གཅོད་རྒྱ་བྱེད་པར། སྐལ་རིན་སོགས་ཀྱི་བྱུང་སོང་འཐབ་འོས་རྣམས་འཐབས་རྗེས། ཕོ་ནོར་མོ་ནོར་གྱི་ཕྱེ་གསལ་བྱེད། བུ་སྐྱེས་ཀྱི་མ་ཡིན་ན་ས་སྐལ་གྱི་ཐོབ་ཆ་གོ་རིམས་དང་བསྟུན་པ་བྱེད། 

Should it occur that a married couple divorces (bza’ mi bye bral), if the husband initiates the split, he shall give 16 bor zho to the one holding the post of drung ’khor rta pa. 
If the wife initiates the split, she shall give 24 bor zho. However much has been expended [in the marriage and therefore benefitted] the husband’s income on the estate (gor sdod rgyun), a daily wage of three bre should be [retrospectively assigned to] the wife and included in the calculation. 
[If the husband initiates the divorce] he shall pay 12 bor zho to the local community (grong pa’i sa), and the wife 18 bor zho. A servant’s (g.yog) daily wage is two bre.
After the higher [amount] set by the drung ’khor rta pa and the lower [amount] set by the grong pa [have been decided], regarding how to determine (gcod rgya byed pa) the respective dues (che thob chung thob) in accordance with the aforementioned system of calculation (’gros rtsis pa), once the expenditure (byung song) from the marriage endowment (skal rin) and so forth has been argued out (’thabs rjes) by the claimants (’thab ’os), [the parties must] create a clear divide between the wife and the husband’s assets.
If the wife has borne a son, the amount she receives (thob cha) as a share of land (sa skal) [is to be determined] in accordance with the [husband’s] social standing (go rims).¹⁶

 
Oaths and ordeals

བཟློས་པ་ཁ་མ་དན་པར་བརྫུན་ཚིག་བསྙོན་ཧམ་གྱི་བསྒྲིབས་པའི་ལྐོག་གྱུར་སོང་བ་རྣམས་ལ། བརྫུན་ཁོངས་ཡངས་ཏེ་མནའ་འཕྲང་དོག་ཟེར་བ་བཞིན་མནའ་དག་གི་བཀྲུ་སྦྱངས་བྱེད་དགོས་པར། འཇུ་ཅན་འཇུ་མེད་སྐབས་དང་སྦྱར།

For situations in which opposing contentions are made and [the issue] has become obscured by lies, denials or egregious exaggerations (bsnyon ham) – as it is said ‘lying is a vast expanse, the oath is a narrow pathway’ – [the process of] testing the veracity [of the claim] (bkru sbyangs) that involves taking an oath must be employed. [Whoever has to] undergo the examination (’ju can) and who is not undergoing it (’ju med),¹⁷ [shall be decided] according to the situation.

འཇུ་ཅན་ལ་ཉེ་འགྱངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་རྒྱུས་ཅན་བཟུང་ཐུབ་བྱས་པའི་མནའ་སྐྱེལ་དུས་དོ་བདག་འཇུ་ཅན་གཉིས་ཀའི་སྟེང་གོས་གྲི་བསྲུང་རྣམས་བཞག ཞྭ་ཕུད་སྐྲ་བསྙིལ་མནའ་ཆས་བྱེད།

[Those conducting the process] should be impartial to the one undergoing the examination (’ju can). When the oath is taken it should be one that is familiar to and manageable for (bzung thub byas pa) [the one taking it]. Then, both the opposing party (do bdag) and the one undergoing the examination have to lay aside upper garments (steng gos) and weaponry (gri bsrung). They have to take off their hats, let down hair [braids] and [put on] the oath-paraphernalia (mna’ chas).

མི་སྣ་ལ་མནའ་གོས་དོ་བདག་འཇུ་ཅན་སོ་སོ་ནས་ཞོ་རེ་དང་། རང་མནས་འཁྲུ་ན་ཞོ་གང་སྤྲོད། རང་དོན་འཆུ་རྒྱུ་མེད་པར་ཁྲིམས་སར་དཀར་མནའ་འབུལ་བར་མནའ་གོས་མི་ལེན། 

The opposing party and the one undergoing the examination shall each give one nas zho for the oath-garment to the official representative (mi sna). If an individual [seeks to] vindicate himself through an oath (rang mnas ’khru), he shall give one [further] zho. When offering an affirmative oath (dkar mna’) at the seat of justice [in order to establish] the unmistaken [nature of] one’s position, an oath-garment is not needed.

མནའ་འདི་ལྐོག་གྱུར་དུ་འདུག་པས། མནའ་ཟོས་ཁུངས་རྡོལ་ཤར་ན་དོན་གང་ཡིན་གྱི་བཅད་མཚམས་པར། མནའ་མ་འཁྱོལ་བའི་སྤང་བླངས་དགོས་པ་གཞིར་བཅས། དེ་ཐོག་ཉེས་ཆད་ཆེ་ཆུང་སྐབས་ཐོབ་རྩིས་པ་གཏོང་། 

An oath relates to something that is hidden. Should it [subsequently] transpire that the oath-taker is exposed as having falsely sworn (khungs rdol ba), in judging (bcad mtshams pa) what is to be done about the matter, the severity of the punishment should be determined according to the specific context, and premised upon what we want to achieve when dealing with an invalid oath (mna’ ma ’khyol ba).

ཡང་དེས་མ་འཐུས་པའི་རྡོ་སྣུམ་བྱེད་དགོས་པའི་རིགས་ལ། རྡོ་ཤར་ན། ལེན་མཁན་གྱིས་ལྷ་བོན་ལ་ཕུད་ཕྱེ་མཁའ་རུའི་ཁལ་གཅིག དཀར་རྒྱན་མར་མཁར་ཉག་གསུམ། དམར་རྒྱན་ཆུང་གཟུག 

In cases where the aforementioned [procedure] proves inadequate, one must resort to the stone or oil [ordeal]. If the stone [ordeal is to be employed], the [stone] taker [shall give] one kharu khal of the best flour to the officiant (lha bon), three khar nyag of butter as white ornaments, and a sheep’s limb (chung gzug) as red ornament.

མཆོད་འབྲུ་ནས་མཁར་རུའི་ཁལ་གཅིག ཕུད་ཆང་རྐྱང་གང་། མདའ་དར་བཅས། མགར་བ་ལ་ཁྱེལ་སྟེགས་མཁར་རུའི་ནས་ཞོ་གང་སྣོད་བཅས། པང་ཁེབས་སླེའུ་རྣམ་བཞི་མ། བཀྲབ་སླང་ཆུ་ཐུབ། བཀྲབ་སྣོད་རག་འགག 

[The ordeal-taker has to give] one kharu khal of barley as grain offerings, one [container] of phud chang, and a ceremonial arrow. The blacksmith should be given one zho container of kharu barley for his services (khyel stegs),¹⁸ [and supplied with] aprons and protective covers [totalling] four, [including] a leak-proof firepot, and a brass brazier.

རྡོ་ལམ་རས་ཡུག་གོམ་བདུན་ཡོད་པ། རྡོ་རྒྱབ་མི་སྣར་སྨར་ཁྲག་ཕྱེད་མའི་སྲང་གང་སྤྲོད། རྡོ་ཚད་མེ་ཐུབ་མཁར་རུའི་ཉག་ཕྱེད་དོ་ཡོད་པ། རྡོ་ལེན་གདོང་ལག་པ་ཆུ་དང་འོ་མས་བཀྲུས་རྗེས། ལག་པར་སྔར་གྱི་རྨ་རྗེས་སོགས་སྐྱོན་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་དུ་སྣག་སྐོར་རྒྱག 

For the ‘stone walkway’ (rdo lam) a piece of cloth seven paces long [is needed]. The official (mi sna) who does the ‘stone work’ (rdo rgyab) is given one smar-khrag-and-a-half-[zong] srang. As for the dimensions of the two heat-resistant stones, they should each be half a nyag of a kharu [measure]. The stone taker must wash his face and hands with water and milk. Following that, any pre-existing blemishes on the hands such as scars and so forth must be circled with ink.

རི་ཚིག་འཁྱོག་ལྷད་མེད་པ་མི་སྣས་སྐྱོན་མནན་པའི་རྡོ་ལེན་མཁན་རང་གི་ངག་ནས་འདོན་བཅུག་པའི་གོམ་ས་བདུན་གྱི་བར་དུ་གོམ་གྲངས་དང་བསྟུན་པའི་ལག་པ་གཡས་གཡོན་སྤོ་ལེན་གྱིས་བོར་འཕྲལ་ལག་པ་གཉིས་ལྤགས་བསྟུམ་བྱས་པའི་མི་སྣས་རྒྱ་འབྱར་ངོས། ཞག་གཅིག་སོང་བའི་སྔ་གྲོ་ལག་པའི་རྒྱ་བཤིག གདོང་དུ་འགལ་ཟླའི་དོ་བདག་ཀྱང་ཡོད་པ་བྱས་ཐོག མི་སྣས་ལྟ་རྟོག་ཞིབ་ཏུ་བྱེད་དགོས་པར། རྡོ་ལམ་མདོག་སེར་ཙམ་ལས་སྤྲོས་པའི་ཆུ་སྦུར་དང་། ཆུ་སེར་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཀྱང་མ་ལོན་པ་ཡིན་པས་དེ་དོན་བྱེད། 

The official makes the stone taker recite the oath formula and [ensures] that it is correct and without additions, being [ready to] seize upon any faults. With each of the seven steps, [the stone taker] transfers the stone from one hand to another. Immediately after casting the stone aside, the official wraps both hands in skin bindings and puts a seal on them. 
In the morning after a day has passed, in the presence of the opposing party (’gal zla’i do bdag), the official must break the hands’ seal and inspect them. If the ‘stone way’ (i.e. marking pattern) [has manifested as] skin eruptions (or blisters) which are yellow in colour or even if they are just weeping a little serum, [the individual] has failed (ma lon pa) [the ordeal]. If it is like that, the matter is finished.

སྣུམ་ཤར་ན་ལྷ་བོན་དང་མི་སྣའི་དགོས་ཆ་གོང་བཞིན་དང་། སྣུམ་གཙང་ཁྱད་དང་། སྣུམ་སྣོད་གཏིང་ཚད་མཐོ་གང་ཡོད་པའི་ཚད་ལོངས་དགོས་པའི་སྟབས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ས་ནས་སྤྲོད་ཀྱང་། སླ་ང་ཆུ་ཐུབ་སྣུམ་དང་བཅས་པ་བཀྲུགས་མཁན་གྱིས་སྒྲིག 

If the oil [ordeal] is to be employed, the [same] necessities for the ordeal are supplied to the officiant and the official as above. Since the oil must be of pure grade and the container must meet the required depth and volume specifications, they are to be provided by the legal authorities, but it is the ordeal-taker (lit. ‘stirrer’) who has to set up the leak-proof pot and oil. 

རྡེའུ་དཀར་ནག་གཙང་མ་ཞོ་དོ་རེ་ཡོད་པ་སྣུམ་ནང་དུ་བསྐྱུར། སྣུམ་གྱི་བསྐོལ་ཚད་ནས་རྡོག་བསྐྱུར་འཕྲལ་ཡོས་སུ་གས་ནས་ཁ་ལ་དོན་པ་ལ་ཚད་འཇོག ཉི་ཁད་དྭངས་པས་རྡེའུ་མངོན་པ་ཙམ་བྱུང་ཚེ། ཉི་སྒྲིབ་བཏང་ནས་རྡེའུ་མི་མཐོང་བ་བྱེད། 

[Two] clean ‘pebbles’ (rde’u), [one] black and [one] white, each two zho [in weight], are dropped into the oil. The temperature of the oil is judged by the speed at which a barley grain splits and puffs up, then rises to the surface. If, through the light brought by the sun, the pebbles become just visible, a sunshade must be positioned so that the pebbles cannot be seen.

དཀྲུག་མཁན་གྱི་ལག་པ་ཆུ་དང་འོ་མས་བཀྲུས་རྗེས་རི་ཚིག་འཁྱོག་ལྷད་མེད་པ་འདོན་བཅུག སྣུམ་དཀྲུག་བཅུག་པའི་ཐོག་མར་རྡེའུ་ལོན་ན་དང་། མ་ལོན་ཚེ་དེ་རྗེས་ཐེངས་གཉིས་ཀྱི་བར་ལེན་བཅུག་ནས་ཀྱང་མ་ལོན་ན་རྡེའུ་ནག་པོ་ལོན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད། 

After the stirrer’s hands are washed with water and milk, he is made to recite the oath formula in a correct manner and without additions. If he retrieves a pebble on the first attempt [it is considered a successful] stirring. If not, he is given two more attempts. Should he not have retrieved a pebble [upon the third attempt], it is considered tantamount to retrieving a black pebble.

བདེན་བརྫུན་རྡེའུ་དཀར་ནག་གཙོ་བོར་དམོད་པས་རྡེའུ་དཀར་པོ་ལོན་ཚེ་ལག་པ་ཚིག་ཀྱང་དཀར་པར་ཐོན། 

The pebble’s colour (black or white) is the primary thing announcing¹⁹ the truth or falsity [of the ordeal-taker’s contention]. Hence if he retrieves the white pebble, even if his hand is burned it still counts as vindication.

མནའ་རྡོ་སྣུམ་གསུམ་གྱི་རི་ཚིག་གི་ཡི་གེ་དོ་བདག་གིས་ཀློག་མ་ཤེས་ན་མི་སྣས་བསྒྲགས་པའི་རྗེས་བཟློས་བྱས་རྗེས་མགོ་ལ་འཇོག 

If a party (do bdag) is incapable of reading the written oath formula pertaining to either the oath, the stone, or the oil [ordeal], he should recite it following the lead of the official, who should then touch the written formula upon his head.

མནའ་ས། རྡོ་ས། སྣུམ་ས་གསུམ་དུ་བབས་ན་འབབ་མཚམས་མ་ཟིན་པའི་ཐལ་ཆེས་པའི་ཉེས་ཆད་གཏོང་། རྡོ་སྣུམ་གྱི་འཚོགས་ཆས་སྐབས་ཐོབ་དང་སྦྱར་པ་བྱེད།

If all three are undertaken – that is, the oath, stone, and oil [ordeal] – as this is overstepping the boundaries [of the process], there should be a punishment for this excess. [The expenses for] the stone and oil [ordeal] necessities (’tshogs chas) should [also be added to the punishment] according to the individual situation.
 

Allowances and expenses for official travel missions

མངགས་སྦྱངས་སུ་བཏང་བའི་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་ཆས། ཟ་རྒྱབ། ཆད་ཤུལ། རྐང་གླ འཕྲལ་ཆས་སོགས་ལེན་ལུགས་ཚད་འཛིན་མེད་པའི་སྣ་ཚོགས་ཞིག་ཡོད་འདུག་པ། ད་སྒོས་ཆད་པ་གསེར་ཞོ་རེ་ལ་མཁར་རུའི་ཁལ་བཅུ་དྲུག་དང་། མར་ཞོ་རེ་ལ་ཁལ་བརྒྱད་མ་རྩིས་པའི་སྟོན་ཆས། རྐང་གླ ཆད་ཤུལ་བསྡོམས་པར་ཆད་དོད་སྤྲོད། དེ་ཕྱིན་བཀའ་ཤོག་སྟོན་པར་འཐོགས་འགྱིངས་མི་བྱེད། 

Officials (mi sna) sent on judicial missions (mngags sbyangs) have, in various unregulated ways, been appropriating expenses for entertaining (ston chas), victuals (za rgyab), fine and retrieval expenses (lit. ‘fine remainder’), travel wages (rkang gla), and immediate supplies (’phral chas), etc. As of now, each gser zho [as part of] the fine is to be calculated at sixteen kharu khal, and each smar zho at eight khal. [Anything remaining from] the entertaining expenses, travel wages, and retrieval expenses should be combined with the fine itself and then returned as the consolidated fine (chad dod). No tardiness is to occur in the presentation of the document [of account] (bka’ shog).²⁰

མི་སྣ་ངོ་བོ་དྲུང་འཁོར་ལ་འཕྲལ་ཆས་ཉིན་རེ་དུས་གཉིས་མའི་དུས་རེར་མཁར་རུའི་ཁལ་རེ་དང་།  གཡོག་ལ་ཉིན་རེ་དུས་རེར་མཁར་རུའི་བྲེ་དོ་མ་ལ་ཟི་ཐང་སྐོར་བ། ཞོན་རྟ་རེ་ལ་ཆུ་ཆག་བསྡོམས་པར་ཉིན་རེ་མཁར་རུའི་བྲེ་ལྔ་མ། དེ་ཕྱིན་རྟ་དྲེལ་ངོ་ཡོད་རེའི་སར་ཉིན་མཁར་རུའི་བྲེ་དོ་མ། ཇ་སྦྱོར་ལྔ་། མི་གསུམ་རེའི་སར་ཆང་རྐྱང་རེ། 

Principal officials, the drung ’khor, [are entitled to] immediate supplies of one khal each for each of ‘the two times’ (dus gnyis ma).²¹ Unskilled labourers (g.yog) [are entitled to] two kharu bre [per meal] on a wicker plate (zi thang skor ba)²² at each [of the ‘two times’] daily.
For each riding horse there will be five kharu bre of soaked fodder (chu chag) daily. Further, for each head of pack horses and mules, it will be two kharu bre daily. [Each individual is entitled to] five servings of tea and each [group] of three men [is entitled to] one [vessel of] chang. 

ནང་ཟན་ལ་འཕྲལ་ཆས་ཉིན་རེ་དུས་གཉིས་མའི་དུས་རེར་མཁར་རུའི་ཁལ་ཕྱེད་མ་ལ་ཟི་ཐང་བསྐོར་བ། གཡོག་ཁྲིད་འོས་པར་ཤར་བར་གོང་བཞིན། ཞོན་རྟ་རེ་ལ་ཆུ་ཆག་ཉིན་རེ་ལ་མཁར་རུའི་བྲེ་གསུམ་མ། དེ་ཕྱིན་ལ་ཉིན་རེ་བྲེ་དོ་མ། ཇ་སྦྱོར་བཞི་མ་དང་། ཆང་གོང་མཚུངས། 

[Individuals belonging to the] nang zan [category are entitled] to immediate supplies of half a khal each for each of ‘the two times’ on a wicker plate. If it occurs that taking unskilled labourers is appropriate [they shall be provisioned] as above. Riding horses shall receive three kharu bre of soaked fodder per day; for those below (i.e. pack horses and mules) two bre daily. [For the men,] four servings of tea and chang as outlined above.

མི་སྣ་ངོ་བོར་ཤ་དཀར་རྒྱབ་བཅས་ལ་དུས་རེར་ཤ་ཁོག་གི་འཛུགས་ལ་ཁལ་གཉིས་རེ་དང་། རྒྱབ་ལ་ནས་ཁལ་གཉིས་རེ་བསྡོམས་པས། ཞག་རེར་མཁར་རུའི་ཁལ་བརྒྱད་མ། གཟུག་འབྲེལ་རྒྱབ་བཅས་ལ་གོང་གི་ཕྱེད་ཆ། གཟུག་ལ་དེའི་ཕྱེད་ཆ་སྤྲོད། 

[As] for the dried-meat-with-grain²³ provision for the principal official, at each of ‘[the two] times’ [they are to receive] two khal of trunk meat, and for the grain provision two khal per meal. These combined are a daily [ration of] 8 kharu khal. The hindquarter [ration] (gzug ’brel) provision is half of the above. The forequarter [ration] (gzug) is half of that.

ཟ་མ་སྒྲུབས་ཀྱི་སར་འཕྲལ་ཆས་དུས་གཉིས་མ་ཉིས་སྡེར། ཟ་རྒྱབ་དུས་རེར་བྲེ་བཅུ་མའི་རྩིས། ཞག་རེར་མཁར་རུའི་ཁལ་རེ། ཆས་སྤྲོས་ཀྱི་སར་འཕྲལ་ཆས་དུས་གཉིས་མ་རྒྱར་བཅས། ཟ་རྒྱབ་རྐང་གླ་བསྡོམས་པར་ཞག་རེར་བྲེ་བཅུ་མ་ལོངས་ལ་དེ་ལས་སྤྲོས་པའི་ལེན་ཆེ་ཉིས་འདེད་མི་བྱེད། 

In the place for ‘food requisition’ (za ma sgrub), the twice-daily immediate supplies should be calculated as ‘two plate-fulls’ (nyis sder), and each measure of daily victuals should be calculated as ten bre, [thus amounting to] one kharu khal per day. 
In the place for outlays (chas spros), the immediate supplies are limited (rgyar bcas) to [what is covered by] the twice-daily [allowance]. The victuals and the travel wages should amount to a daily allowance of ten bre. When deducting the expenditure (spros pa’i len) do not have two sets of entries (nyis ’ded)!

གཤེར་འབོད་མི་སྣར་འཕྲལ་ཆས་དང་རྐང་གླ་ནས་ཞོ་རེ་སྤྲོད། 

Officials sent to summon people for interrogation (gsher ’bod mi sna) are given one nas zho each to cover their immediate supplies and travel wages.

འབའ་འདེད་ཀྱི་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་འབའི་བཞིའི་ཟུར་ལེན་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་འདུག་ཀྱང་། གཟུ་ཕལ་བས་བཏང་ཀྱང་གཟུ་བདག་རྒྱལ་པོས་བྱེད་ཟེར་བ་བཞིན། བྲིས་ཡིག་རྒྱབ་ཐེལ་གྱི་དོན་རོལ་མེད་དུ་སོང་ཚེ་དན་པོ་འཆལ་པར་བཏང་པའི་ཉེས་བྱས་ཆེ་བས། མི་སྣའི་ལེན་བབས་ཆད་པ་དང་འདྲ་བ་བྱེད། 

It has been said that those appointed to retrieve a promised amount (’ba’ ’ded kyi mi sna) [that has been forfeited] take one quarter of the amount [as commission]. However, [in accordance with the principle embodied in the proverb] ‘even though a commoner acts as a guarantor (gzu phal ba) the king acts as the lord of the guarantee’, when the terms of a written contract with a back-seal (bris yig rgyab thel) are not fulfilled, the offence of breaking the agreement (dan po) is a serious one. Therefore, the commission taken by the collecting officials (mi sna’i len babs) shall be treated as a [state-imposed] fine.

Administrative and procedural provisions

གཞུང་སྒེར་གྱི་ཁུལ་ནས་མི་ངན་འཁྲུལ་ལག་ཅན་སྡོད་བདེ་ཤེས་འདོད་འོས་མིན་གྱི་བསམ་པ་ཁོངས་སུ་བཅུག་པའི་རིགས། ཆོས་སྡེ་ཆེ་ཕྲ་སོགས་དྲག་ཞན་གང་གིས་ཀྱང་མགོ་གཏད་མི་ལེན།²⁴  

In the case of an individual miscreant, whether [belonging to] the government (gzhung) or private (sger) sectors, who employs artifices (’khrul lag can) to pry into the state of public order (sdod bde shes ’dod) with malicious intent, no monastic centre of whatever size and irrespective of its standing, shall accept [his] surrender [to their authority].²⁵

དཔོན་རིགས་སོ་སོའི་སྒེར་གཡོག་དོན་བུད་བྱས་པ་བརྟེན་རེས་ཀྱང་མི་བྱེད།²⁶ 

A private servant (sger g.yog) who has [justifiably] been dismissed by any official, should not be employed successively by [other officials].

ལྷ་སྡེ་མི་སྡེ་སོ་སོ་ནས་ཁྲིམས་སར་གཏུགས་སྦྱངས་དགོས་པའི་རིགས་ཞུ་སྣེ་སྦྱར་རྗེས་ཞུ་སྒོ་མ་ཕིགས་པ་ཤར་ན་མ་གཏོགས་ངན་ཁ་རྒྱལ་གྱི་ཞུ་འབོད་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཤར་ན་འཛིན་འཁྱིག་ཐུབ་ན་དང་། དེ་མིན་ཆད་པ་འགེལ། ཕོ་བྲང་རྒྱལ་སྒོའི་ནང་དུ་འབོད་ཞུས་བྱས་ཚེ་བག་ཡངས་ཀྱི་ཧམ་པ་ཚོད་མེད་ཡིན་པས། ཞུ་སྣེ་སྦྱར་མ་སྦྱར་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཆད་པ་མགོ་ཞོ་འགེལ། 

Each community (lha sde mi sde) [is responsible for] delivering (zhu sne) those individuals who should be subjected to a legal process at the seat of justice. Unless it is the case that the legal process is not functioning properly (zhu sgo ma phigs pa), there should be no complaint (ngan kha rgyal) [by members of the aforementioned communities]. If it is possible to apprehend and physically bind the individual, this should be done. If they fail to do so, they will be subject to a fine. 
If someone were to make a demanding representation [by barging] into the palace through the main entrance it would be staggeringly impudent (ham pa tshod med). In such cases, regardless of whether the accused has been delivered or not, a fine of one zho shall be imposed on each of the individuals concerned.

བྲེ་ཉག་ཚོང་འདུས་ཡུལ་ཚན་སོ་སོའི་ཚད་མ་གང་ཡོད་ལ་སྤར་འཕྲི་བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་བྱུང་ན་དེ་ཁའི་བྲེ་ཉག་བཅོག་པ་དང་། བྱེད་མཁན་སུ་ཡིན་ལ་ཉེས་ཆད་མར་གསེར་གྱི་སྲང་གང་གཏོང་། ས་རིམ་ཡུལ་ཚན་སོ་སོར་གཏན་ཚིགས་བཀྲམས་པའི་དོན་ལས་འགལ་མེད་དགོས་རྒྱུ་ཡིན། 

If anyone manipulates (spar ’phri) or alters (bzo bcos) any of the bre and nyag [implements] that mark the standards (tshad ma) in markets and various localities, those bre and nyag [implements] are to be destroyed, and the perpetrator will be fined one mar gser gyi srang. 
The established standards (gtan tshigs) promulgated for each respective region and district must be upheld without fail.